Bất chấp những viễn cảnh không mấy sáng sủa cũng như những nỗ lực toàn cầu do Mỹ khởi xướng trong việc giảm phụ thuộc vào nguồn nhiên liệu hóa thạch, ngành công nghiệp than đang trải qua một thời kỳ thuận lợi bất ngờ khi giá của loại hàng hóa này đã tăng lên trên 30% trong bốn tháng qua.

Điều nghịch lý là, Trung Quốc, một trong những kẻ thù tích cực và gần đây nhất của than, đồng thời cũng là nước sản xuất và tiêu thụ than chính, đã đóng vai trò chủ lực sau việc tăng giá này. Trong bảy tháng qua, Kawcs Kinh đã đóng cửa các mỏ than và giảm bớt sản lượng than nhằm tránh tình trạng cung vượt cầu cũng như các vấn đề về ô nhiễm không khí. Chính phủ cũng đã dừng thông qua việc xây dựng các mỏ than mới, ít nhất là cho đến năm 2019, cắt giảm công suất sản lượng than 560 triệu tấn và đóng cửa 7250 mỏ than trong vòng năm năm qua.

Các biện pháp đã cắt giảm sản lượng 14%, xuống còn 809,3 triệu tấn than trong quý II năm nay. Các số liệu chính thức cho thấy lượng than nhập khẩu đã tăng 17% so với cùng kỳ năm trước, đạt gần 60 triệu tấn.

Những biện pháp hạn chế trên đã khiến cho sản lượng than của Trung Quốc giảm mạnh. Hồi đầu tuần, Ủy ban Cải cách và phát triển quốc gia (NDRC) cho biết, sản lượng than trong nửa đầu năm nay đã sụt giảm 9,7% so với cùng kỳ năm trước, đạt 1,63 tỷ tấn.

Trên toàn cầu, sản lượng than nhiệt cũng đang sụt giảm hơn một năm nay do giá than đi xuống, khiến cho các công ty lập các dự án mới và xây dựng các kế hoạch mở rộng mỏ trong thời gian tới.

Gần đây, mưa lớn đã gây khó khăn đến sự cung cấp than từ Indonesia, hộ xuất khẩu than lớn nhất thế giới, ảnh hưởng đến các biện pháp của Trung Quốc. Bên cạnh đó, đồng đô la của Mỹ mất giá và giá dầu xuống thấp gần hai lần so với tháng Giêng cũng gây ảnh hưởng đến việc phụ hồi than.

Giá chuẩn than nhiệt tại châu Á và châu Âu đã tăng hơn 1/3 kể từ hồi tháng Tư, trong khí giá than luyện thép tăng 20% từ tháng Năm. Tuy nhiên, chúng vẫn thấp hơn nhiều so với mức giá năm 2011 là 140 USD/tấn và 160 USD/tấn.

Bên cạnh sự đột biến trong mùa hè năm nay, các nhà phân tích từ Wood Mackenzie, Morgan Stanley và Macquarie vẫn khẳng định tương lai u ám dài hạn của than vẫn tiếp tục không thay đổi với giá ở mức thấp do nhu cầu tiêu thụ sụt giảm. Lượng than tiêu thụ tại Trung Quốc đã sụt giảm 3,7% trong năm 2015 và 2,9% trong năm trước đó. Do việc tiêu thụ than giảm nên sản lượng điện sản xuất từ pin mặt trời tại Trung Quốc đã tăng mạnh, 28% trong nửa đầu năm nay, từ năng lượng hạt nhân tăng 25% và từ thủy điện và gió đều tăng 13%. Tuy nhiên, những thách thức vẫn còn như việc kết nối các trang trại điện gió mới với mạng lưới điện quốc gia. Hiệp hội công nghiệp năng lượng tái tạo Trung Quốc cho biết, 15% năng lượng gió được sản xuất tại nước này trong năm 2015 đã bị lãng phí./.